Đừng vội mừng khi gà còn chưa nở. Thị trường cổ phiếu Mỹ đang ăn mừng vì tưởng rằng cuộc chiến ở Trung Đông đã kết thúc, trong khi thực tế có vẻ sắp bùng phát trở lại. Các lực lượng Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu của Iran ở eo biển Hormuz, bất chấp việc Tehran công khai khẳng định rằng tuyến huyết mạch dầu mỏ của thế giới vẫn mở cho hoạt động thương mại. Nhà Trắng lại nhìn nhận khác: tổng thống Mỹ đã đe dọa sẽ ném bom mọi cây cầu và mọi nhà máy điện nếu một thỏa thuận hòa bình không được ký kết. Vậy S&P 500 có lý do gì để ăn mừng?

Chuỗi phiên thắng của Nasdaq 100

Giá dầu hiện cao hơn đáng kể so với trước khi xung đột nổ ra. Lợi suất trái phiếu Kho bạc cũng tăng. Điều kiện tài chính trở nên thắt chặt hơn, vậy mà chỉ số chung vẫn lập mức đỉnh kỷ lục trong ba ngày liên tiếp, còn Nasdaq 100 ghi nhận chuỗi tăng 13 phiên, dài nhất kể từ năm 2013. Nghe có vẻ mâu thuẫn? Phe giá lên cho rằng thị trường đã đơn giản là thích nghi với môi trường này. Thực tế, đà tăng hiện nay được dẫn dắt bởi FOMO — nỗi sợ bị bỏ lỡ cơ hội — vốn mang tính rủi ro cố hữu.

Kỳ vọng vào báo cáo lợi nhuận quý 1 khả quan cùng với định giá cơ bản đang ở vùng thấp — còn gì hấp dẫn hơn để mua vào S&P 500? Tại đỉnh tháng 10, hệ số P/E dự phóng của chỉ số chung là 23; đến nay đã giảm xuống còn 20. Mức sụt giảm P/E ở nhóm cổ phiếu công nghệ còn rõ rệt hơn nữa.

Diễn biến hệ số P/E dự phóng của nhóm công nghệ

Thông thường, P/E giảm là một tín hiệu cảnh báo — chúng xuất hiện trong giai đoạn suy thoái khi Wall Street hạ triển vọng lợi nhuận, và cổ phiếu bị bán ra do lo ngại về kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Ngược lại, đà tăng của tỷ số giá/lợi nhuận thể hiện sự lạc quan: kỳ vọng lợi nhuận tăng lên, cổ phiếu trở nên hấp dẫn hơn, lực mua đẩy giá lên cao.

Lần này, sự co lại của P/E phản ánh sự kết hợp giữa giá cổ phiếu giảm và các dự báo lợi nhuận được nâng cấp — chủ yếu với các doanh nghiệp dầu khí và các tập đoàn công nghệ. Những nhóm này đã trải qua những biến động rất mạnh: nhóm Magnificent Seven đã giảm khoảng 17% xuống mức đáy vào tháng Ba rồi sau đó phục hồi khoảng 20%. Microsoft là một ví dụ điển hình: cổ phiếu đã lao dốc khoảng 34% từ đỉnh tháng Mười rồi sau đó bật tăng 19%.

Goldman Sachs cho rằng để đà tăng của S&P 500 có thể tiếp diễn, các ngân hàng trung ương sẽ cần quay trở lại lập trường mà họ đã nắm giữ khi xung đột mới bắt đầu. Vào cuối tháng Hai, họ vẫn còn đang bàn luận về việc nới lỏng chính sách.

Về mặt kỹ thuật, biểu đồ ngày cho thấy S&P 500 đã chạm mục tiêu dài hạn đầu tiên trong hai mục tiêu đã nêu trước đó tại 7.100 và 7.180, cho phép chốt lời một phần đối với các vị thế mua. Việc phe mua không giữ được trên mốc 7.100 sẽ là tín hiệu suy yếu và có thể kích hoạt lực bán trong ngắn hạn.